De pizzaschep

Ik had me ooit voorgenomen om mijn blog reclamevrij te houden, maar de grens daarbij is soms moeilijk te bepalen. Als ik het over een kookboek of over een winkel heb, maak ik in principe al reclame. Dat hoeft ook niet verkeerd te zijn, zolang ik zelf maar kan bepalen op welke manier ik het publiceer. Zoals nu over de pizzaschep. 

Een tijd geleden werd ik benaderd door Kookpunt met de vraag of ik een artikel op mijn blog wilde schrijven over bijvoorbeeld een product uit hun winkel. Ik heb de website bekeken en het ziet er geweldig uit. Kookpunt wordt ook genoemd als dé kookwinkel van Nederland, met topmerken als KitchenAid, Nordic Ware en Le Creuset en met een oppervlakte van bijna 4000m2.
Ik heb een reis langs de vele producten van Kookpunt gemaakt, heb er serieus over nagedacht of ik voor één van de bakgereedschappen zou gaan, mezelf op een kookboek zou trakteren of me in de patisserie zou storten, maar uiteindelijk koos ik voor de pizzaschep.
Ik heb immers een pizzasteen, een goed pizzarecept, maar nog geen pizzaschep (en eigenlijk ook nog geen echte pizza oven). En juist dat was een gemis in de keuken. In ieder geval bij het bakken van pizza's. Ik kreeg ze nooit goed overgeheveld op de steen, waardoor de mooie ronde vorm van de nog ongebakken pizza soms als een geplooid product op de steen belandde met de helft van de ingrediënten ernaast.

Al geruime tijd droomde ik van een mooie pizzaschep (eigenlijk een met zo'n lange steel, maar dat is ook wel weer onhandig) en nu heb ik er dan eindelijk een in huis. Een geweldige schep, gemaakt van ecologisch duurzaam hout, licht in gewicht en lekker groot, al was ik even bang dat hij niet in de breedte van mijn oven zou passen. Maar dat ging gelukkig goed.
Je moet er wel voor zorgen dat er een beetje bloem of semolina (fijngemalen griesmeel) op de plank ligt en de belegde pizza er ook niet te lang op blijft liggen. Anders wordt het deeg te vochtig, waardoor de pizza niet gemakkelijk van de pizzaschep glijdt. 
Maar wat mij betreft is de pizzaschep een fantastische aanwinst. 

De pizza op de foto is belegd met mozzarella, gegrilde venkel, gegrilde courgette en tijm.
Dit is het recept, zoals ik het ook eerder bij La Pizza schreef.

Voor vier kleine pizza's of twee grote

400 gram bloem

1 zakje gedroogde gist of 25 gram verse gist

1 theelepel zout

2,5 dl lauwwarm water

Maak een papje van de gist, een beetje bloem en een halve deciliter van het lauwwarme water. Laat het een tijdje staan, zodat de gist gaat werken en er kleine luchtbellen ontstaan.

Meng het zout door de bloem. Maak een kuiltje in het midden van de bloem en voeg hier het gistmengsel en de rest van het water aan toe. Kneed het geheel tot een soepel en elastisch deeg, ongeveer een kwartier en laat het onder een vochtige doek en op een warme plek rijzen tot het in volume verdubbeld is.

Verdeel het deeg in twee of vier porties. Kneed de deegbal nog een paar minuten goed door. Strooi wat bloem of semolina op het werkblad en rol het deeg uit tot de gewenste dikte.

Beleg de bodem vervolgens met stukjes mozzarella, venkel en courgette. Bestrooi de pizza met tijm, druppel er eventueel nog wat olijfolie over en bak de pizza op de pizzasteen in een zo heet mogelijke oven in zo'n 10 minuten gaar.

Een opgerold Nieuwjaar

Als kind stond ik rond het eind van het jaar vaak met mijn moeder en zus in de keuken om dikke wafels te bakken. Een Limburgse traditie, want op Nieuwjaarsdag was het de gewoonte om die wafels mee te nemen op familiebezoek. Soms stonden er wel een paar soorten wafels op tafel. We waren immers niet de enigen van de familie die wafels bakten en meenamen. 

In Drenthe, waar ik inmiddels al weer 10 jaar woon, is het de gewoonte om op Nieuwjaarsdag rollegies te eten, een opgerold kniepertie dat symbool staat voor een nog opgerold jaar, waarvan je niet weet wat het zal brengen. 

In het tijdschrift 'Seasons' uit 2001 staat een heel artikel over deze ijzerkoeken, zoals ze oorspronkelijk genoemd werden. De naam knieperties slaat op het samenknijpen van het deeg tussen de twee platen van het ijzer, waardoor flinterdunne koeken ontstaan. Direct na het bakken worden de koeken rond de steel van een pollepel opgerold.

De traditie van de rollegies gaat terug tot de 16e eeuw. De ijzerkoeken werden uitgedeeld aan kinderen die hun nieuwjaarsliedjes kwamen zingen. Bij het bakken werden er magische krachten toebedeeld aan de koeken en al naar gelang hoe het baksel uitviel, kon je voorspellingen doen.

Bron: Seasons, jaargang 8, nummer 8, december/januari 2001

Ik heb zelf nog nooit knieperties en rollegies gebakken, al heb ik genoeg oude koekijzers. Maar ik heb geen haardvuur en geen treef waar het ijzer op kan leunen. En ook geen elektrisch ijzer.

Verleden jaar kregen we van Mrs. Bramley (van de appels) een blikje met rollegies en het bijbehorende recept. Dat wil ik hier graag delen.

500 gram bloem

500 gram suiker

250 gram boter

3 eieren

1 zakje vanillesuiker

3,5 dl water

Breng het water aan de kook, los de suiker erin op en voeg de rest van de ingrediënten toe. Maak er een glad beslag van.

Doe met een lepel een beetje van het beslag op het ijzer. Na ongeveer 30 seconden haal je het nog zachte koekje van het ijzer en wikkel je het om de steel van een houten pollepel.

Even vasthouden en vervolgens het rolletje van de steel halen. Liefhebbers kunnen het rolletje vullen met slagroom.

In de Seasons stond ook een recept bij het artikel over de knieperties en de rollegies. In dit geval is het geen beslag, maar een deeg waar bolletjes van gemaakt worden. 

Misschien moet ik toch maar eens  een ijzer aanschaffen en zelf aan de slag gaan. Dit is het recept.

1 pond tarwebloem

1/2 pakje roomboter

1/2 pond witte basterdsuiker

4 zakjes vanillesuiker

2 à 3 eieren

snufje zout

snufje kaneel

Kneed alle ingrediënten in een kom goed door elkaar en laat het deeg enige uren in de koelkast staan. Maak vervolgens bolletjes van het deeg en bak de knieperties in een heet ijzer goudbruin.

Ik wens iedereen een gezond, gelukkig en smakelijk Nieuwjaar!

Penne met radicchio en tomatensalsa

Een tijd geleden zag ik in zo'n Duitse Marktkauf voor het eerst radicchio liggen, van die grote, rode slakroppen. Ik heb er toen een salade van gemaakt naar een recept van Ottolenghi. Verleden week had AH ook radicchio als weekgroente in de schappen liggen met een recept erbij voor deze 'penne met radicchio en tomatensalsa'. Dit keer waren het geen rode slakroppen, maar de Radicchio Rosso di Treviso Tardivo. Een prachtige naam. Ik zag op de blog van Antoinette (Italiaans koken met Antoinette) een post over allerlei soorten radicchio. Voor de belangstellenden is hier de link.

Het recept van deze penne doet me trouwens erg denken aan de pasta rucola dat ik eerder op mijn blog plaatste. Eigenlijk meer een zomers gerecht dan iets voor deze tijd van het jaar, maar als 'primo', de eerste gang na de Italiaanse antipasto, kan het ook prima. Vervolgens schep ik nog een keer op en maak ik er de secondo, de tweede gang, van. 

Hoe dan ook, zo'n eenvoudig en smaakvol pastagerecht als dit behoort toch wel tot mijn favorieten.

1 bosje radicchio

500 gram tomaten

300 gram penne

1 buffelmozzarella

100 ml olijfolie (extra vierge)

30 gram rucola

een handvol basilicumblaadjes

1 eetlepel kappertjes

1 teentje knoflook

peper en zout

Snijd de tomaten in kleine stukjes, scheur de basilicumblaadjes en vermeng dit met de kappertjes, de uitgeperste knoflook en de olijfolie. Breng het op smaak met peper en zout en zet de salsa minstens twee uur op een koele plek.

Kook de pasta beetgaar. Verwarm de salsa even kort in een pan. Giet de pasta af en meng dit met de salsa. Scheur de buffelmozzarella in stukjes en voeg dit toe. Snijd de radicchio in grove stukken en voeg dit met de rucola aan de pasta toe. Roer het geheel goed door.

Fijne kerstdagen!

Gisteren waren we bij vrienden op bezoek en de hint was duidelijk: "die Devil's Food Cake kennen we inmiddels wel". En ze hebben natuurlijk gelijk. Twee weken, bijna drie weken geen nieuwe post op mijn blog is wel erg lang niets. En dat terwijl ik eigenlijk minimaal één keer per week een nieuw bericht had willen posten. Maar soms is het even niet anders.
Ik hoop dat het me gaat lukken om heel snel die verrukkelijke penne met radicchio en tomatensalsa te posten, evenals de paprikasoep met gorgonzola en de linzenvlaai, die ik onlangs heb gemaakt.

Maar voor nu wens ik iedereen hele gezellige kerstdagen!

Devil's Food Cake

Het is alweer zo'n acht jaar geleden dat het boek 'Ik wil chocola' van Linda Collister een plaats in mijn boekenkast kreeg. En al die jaren heb ik me voorgenomen om een keer de Devil's Food Cake te maken. Alleen al door die naam. Dat klinkt gewoon duivels lekker. Hetzelfde geldt trouwens voor de Mississippi Mud Pie. Een taart die afkomstig is uit het zuiden van de VS en zijn naam dankt aan het dikke, donkere en modderige water van de Mississippi Delta. Dat klinkt natuurlijk niet erg smakelijk, maar als je de taart zou zien en bedenkt dat die modderige massa van chocolade is dan wil je best een hapje proeven.
Maar twee weken geleden maakte ik dan toch eindelijk de duivelse chocoladetaart voor mijn verjaardag. 
Oorspronkelijk werd deze taart gemaakt van bieten en cacao, waardoor de taart rood van kleur was. Waarschijnlijk dankt de taart zijn naam ook door de combinatie met een witte glazuurlaag die je bij de rode exemplaren ziet. De taart wordt daardoor ook wel de Red Velvet Cake genoemd, maar dan hoort hij wel echt rood te zijn.
Mijn Devil's Food Cake is zonder bieten en zonder witte glazuurlaag, maar wel goddelijk van smaak.

Voor de cake

100 gram pure chocolade, fijngehakt

125 ml zure room

175 gram rietsuiker

300 gram bloem

een mespunt zout

3 eetlepels cacao

1 theelepel baksoda (dubbelkoolzure soda)

100 gram boter

200 gram kristalsuiker

2 eieren

1 theelepel vanille-essence

175 ml water, op kamertemperatuur

Voor de ganache

300 gram pure chocolade

(eventueel half puur, half melk)

225 ml zure room

Verwarm de gehakte chocolade, zure room en rietsuiker in een pan met een dikke bodem. Roer af en toe tot de chocolade gesmolten is en het mengsel glad.
Zeef de bloem, het zout, de baksoda en de cacao.
Klop de boter met de suiker tot een romige massa. Klop de eieren er één voor één door, gevolgd door de vanille-essence.
Roer het gezeefde meelmengsel en het water er geleidelijk aan door. Voeg tot slot het chocolademengsel toe. Zorg dat alles goed gemengd is.

Verdeel het beslag over twee taartvormen (springvormen) van 20 cm doorsnee en bak ze (eventueel om beurten) op 180' C in 45 minuten gaar. Reken voor twee  grotere taartvormen van 24 cm doorsnee een baktijd van 30 minuten.

Controleer met een houten prikker of breinaald of de cakes gaar zijn.

Smelt voor de ganache de chocolade au bain marie. Haal de kom van het vuur en roer de zure room erdoor. Laat het mengsel dik en smeerbaar worden.

Snijd de cakes met een doorsnee van 20 cm doormidden. Bij de cakes met een grotere doorsnee hoeft dat niet, omdat die minder hoog zijn.
Smeer op iedere laag, behalve de bovenkant wat van de ganache. Leg de lagen op elkaar en smeer de rest van de ganache op de bovenkant en zijkanten van de taart. Versier de taart eventueel met schaafsel.

Overigens hoop ik dat ik nog een hele tijd kan blijven bloggen, maar de opslagcapaciteit voor mijn blog is nagenoeg vol. Ik ben druk op zoek naar een geschikte oplossing. Maar voor nu is het weer even gelukt!

Bos op je bord

Cantharellen

Verleden week kreeg ik een prachtig kookboek, als dank en waardering voor foto's die ik een tijd geleden gemaakt had.  Eén van mijn collega's kreeg na jaren in de bibliotheek gewerkt te hebben (van bibliothecaris tot leidinggevende en coördinator cultuureducatie) een nieuwe baan en uitdaging als directeur bij Kunstkade in Leeuwarden. Zo'n afscheid verdiende op z'n minst een mooi fotoboek, waar ik met veel plezier aan heb mogen werken.
En nu heb ik zomaar 'Bos op je bord' gekregen en maak ik kennis met de biefstukzwam, de heksenboleet, het fluweelpootje, de grote molenaar, het stobbezwammetje en nog tientallen andere paddestoelen om te plukken en te eten. 
Geen paddestoelen die je in de supermarkt of bij de groenteboer koopt, al zullen er heus wel een paar soorten tussen zitten, maar paddestoelen die je zelf plukt. Mits je er verstand van hebt natuurlijk, want er zijn behalve vele eetbare soorten ook genoeg giftige paddestoelen.
Achter op het boek staat een mooie tekst uit 1554 van de Vlaamse geneesheer Dodoens: 'Sommighe zijn eetbaar; sommige fenijnigh ende doodelijck'. Het klinkt vooral heel spannend. 

Ria Loohuizen is de auteur van 'Bos op je bord' en andere cultuurhistorische boeken over eten uit de natuur, waarin ze haar passies wandelen en koken gecombineerd heeft.
Ik heb absoluut geen verstand van wilde paddestoelen, maar het boek kan zomaar de aanleiding zijn om een keer met een kenner op pad te gaan en paddestoelen te gaan plukken. En er dan een heerlijk gerecht van te maken.
De paddestoelen op bovenstaande foto's kwam ik tijdens onze Pieterpad wandelingen tegen, maar ik heb geen idee of deze eetbaar of fenijnigh en doodelijck zijn. Ik denk dat laatste.

Vooralsnog koop ik paddestoelen in de winkel, waar je soms best bijzondere exemplaren aantreft. Nu zijn cantharellen op zich niet meer zo bijzonder. In de grotere supermarkten liggen ze volgens mij standaard in de schappen, maar een poos geleden trof ik een grote bak catharellen aan en dat is wel weer bijzonder (die grote bak). In ieder geval in mijn omgeving.

Ik maakte er een eenvoudige maaltijd van: gebakken cantharellen met risotto en in witte wijn gestoofde venkel.

Gebakken cantharellen

500 gram cantharellen

2 tenen knoflook

een paar takjes verse dragon

een flinke scheut olijfolie

peper en zout

Wrijf de cantharellen schoon en bak ze in de olijfolie. Pers de knoflook erboven uit en bak dit kort mee. Voeg de dragon toe, laat het geheel nog even door bakken en breng het op smaak met peper en zout.

Je zou het nog af kunnen blussen met sherry, maar aangezien de venkel ook al wordt gestoofd in witte wijn laat ik de sherry hier weg. Maar het is een heerlijke combinatie: paddestoelen, knoflook, dragon en sherry.

Gestoofde venkel

2 venkelknollen

4 kleine sjalotten

een flinke scheut olijfolie

1 dl witte wijn 

peper en zout

Maak de venkel schoon, snijd de onderkant eraf en snijd de venkel vervolgens in parten. Maak de sjalotten schoon en snijd deze in halve ringetjes.

Bak de venkel en sjalotten eerst in olijfolie en voeg vervolgens de witte wijn toe. Stoof de venkel verder gaar. Breng het op smaak met peper en zout.

Over de venkel heb ik broodkruim gestrooid dat ik eerst met olijfolie, kruiden en knoflook gemengd heb en daarna in de oven gebakken heb. 

Voor de risotto heb ik een basisrecept gebruikt, dat tegenwoordig wel in veel kookboeken te vinden is en anders op internet of op de achterkant van een pak risottorijst.

Omdat ik het de laatste tijd wat drukker met werken en andere zaken heb, kom ik minder aan bloggen toe. Af en toe kan ik nog putten uit eerder gemaakte gerechten en foto's, zoals met deze cantharellen. Het vormde een mooie combinatie met het boek, vond ik. 
Daarnaast word ik ook kritischer ten aanzien van de foto's die ik maak. Flitsfoto's bevallen me niet meer, om 16.30 uur is het al bijna te donker om foto's bij daglicht te maken en ik ben nog niet kundig genoeg om indirecte flitsfoto's te maken. Het is wel weer een nieuw doel om na te streven.

Vandaag bracht ik in de keuken door om het duivelse gedrag van de Devils Food Cake die ik maakte onder controle te krijgen. Een vierlaags taart met een nog niet uitgeharde ganachelaag is behoorlijk stuurs. Maar het is gelukt.
Een tijd geleden volgde ik fotolessen bij Karen Klein en dankzij die lessen lukt het me aardig om de camera zo in te stellen dat ik ook bij schemer nog redelijke foto's krijg. 
Binnenkort hoop ik dus een post te kunnen plaatsen over die vierlaagse duivelse chocoladetaart. 

Sweet potato chili

In Seasons Magazine van oktober 2012, in de bijlage Koken&Eten, stonden een aantal recepten van pompoen en zoete aardappel uit Noord-Amerika. Daar zijn ze blijkbaar dol op zoet en dus worden gerechten met pompoen en zoete aardappel daar ook geregeld gegeten. Net als gerechten met maïs overigens. 
Ik heb het oorspronkelijke recept omgetoverd tot een heerlijke vegetarische variant met iets meer paprika en met verse tomaten, maar vleesliefhebbers kunnen er natuurlijk hun eigen chili met vlees variant van maken. 

Het recept is voor vier personen, waarbij de zoete aardappel in de lengte doormidden gesneden wordt. De vier helften worden uitgehold en vervolgens gevuld met de chili. Zelf heb ik de aardappels heel gelaten en alleen de bovenkant opengesneden en uitgehold. Het gerecht is overigens prima in de oven op te warmen, hetgeen ik met dit gerecht later ook heb moeten doen.
In deze tijd van het jaar is het al zo vroeg donker dat ik 's middags dit gerecht ben gaan maken om het nog bij daglicht op de foto te krijgen. 

1 grote ui

2 rode puntparika's

1 eetlepel olijfolie

2 tenen knoflook

1 rode peper

2 tomaten

1 theelepel oregano

peper en zout

450 gram bonen

(bijvoorbeeld rode kidneybonen)

2 grote zoete aardappelen

1 bakje zure room

1 bosje koriander of peterselie

Verwarm de oven voor op 200' C. Prik met een vork gaatjes in de zoete aardappel, wikkel ze in aluminiumfolie en zet ze drie kwartier tot een uur in de oven, afhankelijk van de grootte.

Snipper de ui en fruit dit in de olijfolie. Snijd de paprika en de rode peper in kleine stukjes, hak de knoflook fijn en voeg dit aan de ui toe. Bak het geheel op een hoog vuur gaar. Snijd de tomaten in blokjes en voeg ook dit toe. Laat het geheel nog ongeveer twee minuten bakken. Voeg de bonen toe en breng de chili op smaak met peper, zout en oregano. 

Snijd de zoete aardappel in de lengte door en schep tweederde van het vruchtvlees eruit. Schep dit door de chili.

Verdeel de chili over de aardappel en garneer het gerecht met zure room en gehakte koriander of peterselie.